قلیون شارژی دستگاهی است که به منظور ترک سیگار و قلیان سنتی و همچنین کاهش مضرات آنها، در سال 2007 برای اولین بار در کشور چین تولید شد و وارد بازارهای جهانی گردید. این دستگاه کاتریج‌ها و محفظه‌هایی دارد که با مایعی حاوی نیکوتین و با رایحه میوه‌ها پر می‌شود.

این مایع پس از برخورد با قسمت گرم کننده به حالت بخار در آمده و پس از پک زدن از دهان فرد مصرف کننده استنشاق می‌گردد.

در این مقاله به اجزای سازنده و طرز کار قلیون شارژی، تاثیر قلیون شارژی بر سلامت اعضای بدن و رفتار مصرف کنندگان و همچنین سرطانزا بودن قلیون شارژی پرداخته‌ایم.

1- اجزای سازنده و طرز کار قلیون شارژی

ویپ یا قلیون شارژی مکانیزم خاصی دارد و اجزای سازنده آن شامل مخزن شیشه ای به منظور ذخیره ی مایع جویس یا لیکوئید، باطری داخلی، کویل گرم کننده ، فیلتر و محفظه هوا و شارژر می‌باشد.

دودی که از قلیون شارژی خارج می‌شود حاصل تبخیر شدن مایع روغنی درون دستگاه یا همان جویس به دلیل گرم شدن المنت است.

قلیون شارژی بر خلاف قیلان‌های معمولی قابلیت استفاده مجدد دارند و پس از پایان شارژ دستگاه در صورت تمام نشدن مایع جویس، دوباره میتوان با استفاده از کابل یو اس بی آن را شارژ و استفاده کرد.

طراحی ساده، سهولت در حمل و نقل و بی نیازی به فندک از دلایل جذابیت این دستگاه در بین افراد مصرف کننده است.

در قلیان شارژی هیچ گونه تنباکو یا توتونی استفاده نمیشود.  بلکه درون آن مایع لیکوئید یا جویس می‌ریزند.

این مایع‌ها انواع مختلفی دارند. برخی از آنها حاوی نیکوتین صفر و بعضی دارای درصد بالاتری از نیکوتین هستند. بهتر است هنگام استفاده از قلیون شارژی مایعی خریداری کنید که در صد نیکوتین آن صفر باشد.

همچنین باید سعی کنید موقع خرید جویس یا لیکوئید از مارک‌ها و برندهای معروف و شناخته شده ی معتبر استفاده نمایید.

چون جویس‌های تقلبی موجود در بازار حاوی مواد آلوده و غیر استاندارد هستند. به عنوان مثال جویس‌های پاکستانی از جویس‌های تقلبی و مضر برای سلامتی به شمار می‌روند. این روزها در فضای مجازی تبلیغات زیادی راجع به قلیان شارژی یا اصطلاحا قلیان لاکچری، انجام میشود.

افرادی که به مصرف قلیان و سیگار اعتیاد دارند به اشتباه گمان میکنند این نوع قلیان هیچ گونه آسیبی به سلامتی وارد نمیکند در حالی که دود قلیان شارژی نیز همانند دیگر قلیان‌ها برای سلامتی افراد مصرف کننده و دیگران مضر است.

اخیرا قلیان‌های شارژی در مدل‌های جدیدی تولید می‌شوند که دارای امکانات فوق العاده ای از جمله صفحه نمایش لمسی، کنترل میزان قدرت، نمایش درصد باقیمانده باطری، تنظیم تانک هستند.

تولید کنندگان قلیون شارژی می‌گویند که دستگاه تولیدی آنها کاملا بی خطر و بی ضرر است. آنها معتقدند که مصرف‌کننده‌ها با استفاده از قلیون شارژی می‌توانند سیگار و قلیان را ترک کنند. در بین منتقدان قلیون شارژی شبهاتی در این باره وجود دارد که در بعضی مواقع به دلیل تبلیغات خوش آب و رنگ، جوانان ابتدا از قلیون شارژی شروع به مصرف می‌کنند و سپس به سمت سیگار و قلیان معمولی می‌روند.

دستگاه قلیون شارژی نسبت به سیگار و قلیان معمولی هزینه بیشتری در بر دارد و به همین دلیل کسانی که ابتدا از قلیون شارژی شروع میکنند برای جایگزینی اعتیادشان سراغ سیگار و قلیان‌های معمولی می‌روند.

2- تاثیر قلیون شارژی بر سلامت اعضای بدن و رفتار مصرف کنندگان

مغز:  وجود ماده دی استیل به عنوان رایحه در مایع لیکوئید قلیون شارژی خطر سکته مغزی  را تا چند برابر افزایش می‌دهد.

ریه: در قلیون‌های شارژی ماده دیاکتیل که به عنوان طعم دهنده استفاده شده خطر ابتلا به بیماری‌های ریه بالا می‌رود.

وجود نیکوتین در قلیون شارژی نیز سبب آسیب دائمی‌بر ریه، تنفس سطحی و سریع و بالا بردن خطر ابتلا به بیماری‌های ریوی و سرطان ریه میشود

رفتار: نیکوتین باعث میشود که کنترل تکانه کاهش یابد. همین امر موجب می‌شود که در دراز مدت مشکلات زیادی در قدرت توجه و  تمرکز به وجود بیاید. در نتیجه فرد دچار اختلالات خلقی و رفتاری میشود.

دستگاه‌ایمنی: نتایج بررسی‌ها نشان می‌دهد که قلیون شارژی مهار کننده ژن‌های دستگاه‌ایمنی است و حتی گاهی بیشتر از سیگار و قلیان به دستگاه‌ایمنی صدمه وارد می‌کند.

خطر مسمومیت: آمار نشان می‌دهد مایع نیکویین دار قلیون شارژی یا همان لیکوئید گاهی توسط کودکان به جای نوشیدنی بلعیده شده و منجر به مسمومیت کودکان زیر 6 سال گردیده است.

اختلال هورمونی: نیکوتین موجود در قلیون شارژی باعث یائسگی زودرس در زنان و تخریب هورمون‌های جنسی میشود. اختلالات هرمونی به تسریع در روند پوکی استخوان و عدم جذب کلسیم و خراب شدن پوست کمک می‌کند.

3- سرطانزا بودن قلیون شارژی

اخیرا افراد سودجو با فریب مردم و بی ضرر جلوه دادن قلیون شارژی در تبلیغات و با امید به ترک قطعی سیگار و قلیان معمولی، سلامت آنها را به خطر انداخته اند.

علاوه بر این که خود نیکوتین ماده فوق العاده سمی‌است، ترکیب مایع لیکوئید دستگاه با فلزات سنگین ممکن است باعث ایجاد بیماری‌های قلبی و تنفسی و سرطان  شود.

قلیون شارژی بخاطر آسانی حمل و نقل، رنگ‌های‌های متنوع و تزئینات زیبای روی بدنه و همچنین داشتن طعم‌های مطلوب میوه به راحتی باعث فریب و جذب جوانان می‌شود.

کسانی که به تبلیغ قلیون‌های شارژی می‌پردازند به فکر منافع مالی خود هستند و سلامتی دیگران هیچ اهمیتی برای آنها ندارد.

در ایران مصرف مواد دخانی و قلیان روز به روز در بین جوانان و به خصوص در بین زنان و دختران رو به افزایش است. این افراد بدون اطلاع از مضرات به صورت تفننی و تفریحی شروع به استفاده از انواع قلیان می‌کنند. کارشناسان می‌گویند قلیون شارژی نمی‌تواند ابزار مناسبی برای ترک سیگار یا قلیان باشد زیرا آمار بررسی‌ها نشان می‌دهد افراد پس از مدتی دوباره رو به مصرف سیگار و قلیان می‌آورند.

به منظور ترک اعتیاد به دخانیات و هر نوع مواد مخدری نیاز شدیدی به مداخله روان درمان و روانشناس وجود دارد.