قلیان وسیله‌ای قدیمی است که برای استعمال تنباکو استفاده می‌شود. تنباکو به همراه زغال در قسمت سری قلیان گرم شده و دود حاصل از سوختن بعد از گذشتن از آب موجود در تنگ قلیان، از طریق شلنگ به دهان مصرف کننده می‌رسد. این وسیله یکی از قدیمی‌ترین سرگرمی‌ها و تفریح مردم به خصوص جوانان در اوقات بیکاری می‌باشد. یکی از نکات مهم در زمان خرید قلیان، شناخت انواع مختلف قلیان است. طول بدنه‌ی قلیان، نوع شیشه‌ی قلیان، جنس بدنه‌ی قلیان، سری قلیان و حتی لب‌گیر قلیان نقش مهمی در مرغوبیت و طعم‌گیری و کشیدن لذت بخش قلیان ایفا می‌کنند. به طور کلی  5 نوع قلیان وجود دارد. انواع قلیون‌ها عبارتند از: قلیون چوبی، قلیون استیل، قلیون برنجی، قلیون سفالی و قلیون کریستالی.  در این مقاله می‌خواهیم به طور خاص به ویژگی‌ قلیان چوبی که از پرطرفدارترین نوع قلیان‌هاست، بپردازیم. به نظر شما قلیان چوبی چه کمکی به کیفیت قلیان می‌کند؟ چه نوع چوبی برای ساخت قلیان چوبی مناسب است؟ برای رسیدن به پاسخ این سوال‌ها با ما همراه باشید.

1- ویژگی قلیان چوبی

استفاده از قلیان چوبی از دیرباز بین ایرانیان رواج داشته و امروزه نیز از پرطرفدارترین انواع قلیان است. قلیان چوبی برای مصرف تنباکوی چوب و قلیان خوانسار کاربرد بیشتری دارد. چوب درخت پسته و درخت گردو بهترین چوب‌هایی هستند که از آن‌ها برای ساخت قلیان‌های بدنه‌ی چوبی استفاده می‌شود. صدای قُل‌قُل کردن این قلیان خیلی زیاد است. استفاده کنندگان حرفه‌ای از قلیان ارتباط احساسی با این صدا برقرار می‌کنند و به قلیانی که صدای بیشتری از خود ایجاد کند علاقه‌ی بیشتری دارند. می‌توان گفت صدای زیاد از مزایای قلیان چوبی به شمار می‌رود و بیشتر از طعمش جلب توجه می‌نماید. آب درون تنگ شیشه‌ای قلیان چوبی به طور مرتب باید تعویض شود. زیرا آب سریع بوی بد گرفته و در چوب قلیان نفوذ می‌کند. عیب بزرگی که  قلیان چوبی دارد این است که پس از مدتی و به مرور زمان چوب آن ترک می‌خورد. برای جلوگیری از این اتفاق بدنه چوبی قلیان را حتما باید روغن‌کاری کنید. از خیس شدن میانه‌ی چوبی قلیان جلوگیری کنید و برای شستن آن از میانه‌شور استفاده نمایید.

2- نحوه‌ی آب‌بندی قلیان چوبی

همانطور که گفتیم یکی از معایب قلیان چوبی این است که پس از مدتی ترک می‌خورد. برای جلوگیری از این مشکل باید قلیان چوبی را آب‌بندی کنید. برای آب‌بندی تنه‌ی قلیان چوبی باید از روغن موتور elf استفاده کرد. برای تهیه این روغن باید به ابزار فروشی ها مراجعه کنید. البته نوعی قلیان چوبی هست که نیازی به آب بندی با روغن موتور elf ندارد. بهتر است جنس چوبی که برای میانه‌ی قلیان استفاده می‌شود از جنس درخت گردو باشد. چوب گردو دارای کیفیت بسیار بالایی است. وقتی قلیان چوبی خریداری می‌کنید قبل از چاق کردن و آماده کردن باید آن را آب‌بندی یا به اصطلاح طعم دار کنید. زیرا قلیان بدون طعم کام خوبی نمی‌دهد. برای این کار از یک تکه پارچه استفاده می‌شود. پارچه را باید نم‌دار کنید و سپس آن را دور تمام قسمت‌های قلیان بپیچید. در سفره خانه ها و کافه‌ها گاهی به جای پیچاندن پارچه‌ی نم‌دار دور قلیان از پیچاندن فویل آلومینومی استفاده می‌کنند. با انجام این کار بوی چوب قلیان تازه به راحتی از بین می‌رود. روش دیگری که برای آب‌بندی و طعم دار کردن قلیان پیشنهاد می‌شود این است که داخل تنه‌ی قلیان نو، شیره توتون بریزید و سپس اقدام به استفاده از آن نمایید. در قلیان‌های چوبی برای کشیدن تنباکوی میوه‌ای فقط باید از یک طعم استفاده کنید. زیرا بخاطر جنس چوبی بدنه، بوی تنباکو سریع جذب می‌شود. بخاطر همین تداخل بوهای مختلف طعم بدی به قلیان می‌دهد. مزیت قلیان چوبی نسبت به قلیان‌های فلزی این است که کام‌دهی بیشتر و طعم خیلی بهتری دارند.

3- آماده کردن قلیان چوبی

آماده کردن قلیان در عین حال که کار ساده ای به نظر می‌‌رسد نیاز به تجربه و مهارت دارد. این نکته را فراموش نکنید که دود قلیان برای سلامتی بسیار مضر است. بسیاری از مصرف کنندگان از آثار مخرب قلیان نا آگاه هستند و بسیاری دیگر علی رغم آگاهی از مضرات قلیان به دلیل عادت و اعتیاد به کشیدن قلیان نمی‌توانند آن را ترک کنند. پس از خرید قلیان چوبی و برای اینکه هنگام پک کردن دود قلیان طعم خوبی در دهان خود احساس کنید، باید قلیان طعم دار شود. پس از انجام مراحل آب بندی که در تیتر قبلی مفصل توضیح داده شد، در تنگ قلیان به میزان کافی آب بریزید. سپس میانه یا همان بدنه چوبی را به تنگ متصل نمایید. آب را تا جایی بریزید که فضای مناسب برای جریان دود و برخورد آن با آب وجود داشته باشد. در مرحله‌ بعدی قلیان درون سینی مخصوصی که به منظور محافظ خاکستر است، قرار دهید. درون آب تنگ مقداری یخ هم برای خنک‌تر شدن آب بیندازید. این کار به منظور تازگی طعم قلیان انجام می‌شود. حالا باید شلنگ را در محل خود روی بدنه چوبی نصب کنید. قبل از نصب از میزان کافی بودن آب اطمینان حاصل نمایید. کم بودن و زیاد بودن آب مانع از درست کار کردن قلیان می‌شود. محل قرار دادن زغال و تنباکو را در قسمت بالای بدنه نصب کنید. فراموش نکنید اگر این قسمت درست روی بدنه جاسازی نشود احتمال اینکه به همراه زغال و تنباکو بیفتد زیاد است. با دست کمی آن را روی سر بدنه فشار دهید تا محکم و ثابت شود. درون ظرف مخصوص زغال و تنباکو به میزان لازم تنباکو قرار دهید. سپس با فویل آلومینومی روی طعم تنباکو را بپوشانید. با دست سطح فویل را صاف کنید به طوری که کاملا به تنباکوی زیرش بچسبد.  با سوزن یا یک شیء تیز چند عدد سوراخ روی فویل ایجاد نمایید. این کار به خاطر این است که موقع کشیدن تنباکو هوا جریان یابد و گرمای ذغال به تنباکوی زیرش برسد. حالا نوبت گداختن ذغال است. ذغال‌هایی که سریع سرخ شوند سریع هم خاموش و خاکستر می‌شوند. اکنون باید ذغال مرغوب را که گداخته اید روی فویل قرار دهید. حالا دیگر قلیان آماده‌ی کشیدن است. کشیدن قلیان در فضای آزادی که هوا جریان دارد لذت‌بخش تر است. پس از پایان کشیدن قلیان آن را تمیز کنید. این کار از گرفتن بوی بد قلیان جلوگیری می‌کند.

4- چه نوع چوبی برای ساخت قلیان چوبی مناسب است؟

چوب گردو رایج‌ترین و بهترین چوبی است که برای ساختن قلیان چوبی استفاده می‌شود. اگر بخواهیم چوب‌های بهتر از گردو را معرفی کنیم، می‌توان  کهور سرخ و چوب توت را نام برد. البته قلیان ساخته شده از این چوب ها یا کمیاب است و یا اگر باشد با قیمت بسیار بالایی به فروش می‌رسد‌‌. از نظر اقتصادی خرید قلیان گرانقیمت به صرفه نیست. در کل چوب گردو به دلیل فراوانی و قیمت مناسب طرفداران بیشتری دارد. سن درخت گردو هر چه بیشتر باشد رنگ آن مات‌تر و هر چه درخت گردو جوان‌تر باشد رنگ چوب آت سفیدتر است. بعضی تولیدکنندگان با منبت کاری رو بدنه چوبی قلیان ظاهر زیبا و منحصر به فردی به قلیان‌های چوبی می‌دهند. از خرید چوب‌های بی کیفیت مثل چوب درخت سنجد و بید خودداری کنید. هنگام خرید قلیان چوبی از فروشگاه‌های معتبر و مطمئن خریداری کنید.